İçeriğe atla
Kimya Laboratuvarı

Kimya · Asitler ve bazlar · pH ölçeği

pH Kâşifi

Limon suyundan kireç suyuna altı sıvıyı indikatörle ve pH metreyle test et; asitleri, bazları ve nötr olanları sen bul.

Bir sıvının asitliğini gözle ve ölçerek belirlemek; asit ile baz karışınca ne olduğunu görmek.

20 dkZorluk: Kolay

Öğrenme hedefleri

  • Bir sıvının asidik, nötr ya da bazik olduğunu ölçerek belirlemek.
  • İndikatör rengini pH metre okumasıyla karşılaştırmak.
  • Asit ile bazı karıştırınca pH’ın nasıl değiştiğini ölçmek.
  • Karbonatın asitle köpürmesini gözlemek ve nedenini açıklamak.

Malzemeler ve araçlar

  • Limon suyu (Sitrik asit ≈ 0,3 M)
  • Sirke (Asetik asit CH₃COOH ≈ 0,8 M)
  • Süt
  • Saf su (H₂O)
  • Karbonat (yemek sodası) çözeltisi (NaHCO₃ 0,1 M)
  • Kireç suyu (Ca(OH)₂ 0,02 M)
  • Universal indikatör
  • Limon suyu şişesi
  • Sirke şişesi (%5)
  • Süt şişesi
  • Saf su şişesi
  • Karbonat çözeltisi şişesi (NaHCO₃)
  • Kireç suyu şişesi (Ca(OH)₂)
  • Universal indikatör şişesi
  • Dereceli pipet 2 mL
  • Tüp rafı ve 8 deney tüpü (15 mL)
  • Beher 100 mL
  • Cam baget
  • pH metre

Adımlar

  1. En az üç tüpe farklı sıvılar koy ve her birine birkaç damla indikatör ekle.
  2. Dört farklı sıvının pH’ını pH metreyle ölç ve kaydet.
  3. Asidik, nötr ve bazik sıvıların her birinden en az birini ölç.
  4. Bir asidi bir bazla karıştır, karışımın pH’ını ölç; sonra tabloya ve grafiğe bak.

Bilimsel açıklama

Asitler ekşidir ve pH’ları 7’den küçüktür: limon suyu ve sirke gibi. Bazlar kaygandır ve pH’ları 7’den büyüktür: karbonat ve kireç suyu gibi. Saf su nötrdür, pH’ı 7’dir.

pH ölçeği logaritmiktir: pH’ı 2 olan sıvı, pH’ı 3 olandan on kat daha asidiktir. Bu yüzden sirkeyi on kat seyreltmek pH’ı yalnızca biraz yükseltir ve asla 7’nin üstüne çıkarmaz.

Karbonat asitle karşılaşınca karbon dioksit gazı açığa çıkar; köpürme budur. Keki kabartan kabartma tozu da aynı tepkimeyle çalışır.

Laboratuvar hazırlanıyor…